اسمز معکوس، همچنین به عنوان اسمز معکوس شناخته شده است، یک تفاوت فشار به عنوان یک نیروی محرکه، از جدایی محلول از جداسازی غشای حلال. فشار به مواد جانبی غشاء اعمال می شود و هنگامی که فشار بیش از فشار اسمزی آن، حلال مسیر معکوس نفوذ طبیعی را معکوس می کند. به طوری که یک حلال نفوذ پذیر، یعنی یک مایع نفوذ شده، در سمت کم فشار غشاء به دست می آید؛ و یک محلول متمرکز، یعنی یک مایع متمرکز، در سمت فشار بالا به دست می آید. اگر آب دریا با اسمز معکوس تحت درمان قرار گیرد، آب شیرین در قسمت فشار کم غشاء به دست می آید و آب نمک در قسمت فشار بالا به دست می آید.
اسمز معکوس معمولا از غشاهای نامتقارن و غشای کامپوزیت استفاده می کند. تجهیزات اسمز معکوس استفاده می شود، به طور عمده از فیبر توخالی یا تجهیزات جداسازی غشای رول.
غشاء اسمز معکوس می تواند در آب یون های معدنی مختلف، مواد کلوئیدی و ماکرومولکول ها حل شود تا آب خالص به دست آید. همچنین می تواند برای پیشگیری از محلول های آلی ماکرومولکول استفاده شود. از آنجا که فرآیند اسمز معکوس ساده و کم مصرف انرژی است، به طور گسترده ای در آب دریا و آب شور (دفع نمک)، آب شیرین کننده آب، درمان آب آشامیدنی و ترکیب با مبادله یونی برای تولید آب خالص بالا استفاده می شود گسترش به منظور غلظت محصولات لبنی، آب میوه و عوامل بیوشیمیایی و بیولوژیکی در جداسازی و غلظت استفاده می شود.
